83- گويند از آنجهت «بيت عتيق» نام دارد، چون از طوفان در زمان حضرت نوح عليه السلام مصون ماند، در حالىكه همۀ نقاط گيتى جز اين خانه دستخوش غرق گشت.
- و يا آنكه چون كهن و قديمى است «بيت عتيق» نام گرفت؛ زيرا نخستين خانهاى است كه خداوند متعال آنرا پى نهاد و آدم ابوالبشر ساختمان آنرا بنياد كرد، آنگاه حضرت ابراهيم عليه السلام بازسازى آنرا به عهده گرفت. 1
ابوالفتوح رازى - رضوان اللّٰه تعالى عليه - گويد: براى آن «عتيق» خواندند آنرا كه:
- آزاد است، و هرگز مملوك نشود، و آنرا مالك نَبوَد از آدميان. و مجاهد نيز همين گفت.
- ابن زيد گفت: براى آنكه قديم است؛ و قديم «عتيق» بُوَد و ديرينه در عتْق و قِدَم او آن است كه هُوَ أوّلُ بيتٍ وُضِعَ للنّاس و يقال: «سيفٌ عتيقٌ و دينارٌ عتيقٌ».
- بعضى دگر گفتند: براى آنكه بر خداى، كريم است «لكرمِ أمّته على اللّٰه. و العِتقُ، الكرم» عتق، كَرَم باشد. من قولِهِمْ: «فَرَسٌ عتيقٌ» أى كريمٌ.
- و امام باقر عليه السلام گفت: «براى آنكه آزاد بود در ايام طوفان نوح؛ چون همۀ جهان غرق شد». 2
بنابراين «بيت عتيق» مظهر هر گونه آزاديها و رهايىها و آسيب