84نويسندۀ «مسالك الأفهام» دربارۀ فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ نوشته است: ¹

هر كه با نيّت كردن و مُحرم شدن و تلبيه گفتن، حجّ را برخود فرض ²كند (واجب كند) فَلاٰ رَفَثَ وَ لاٰ فُسُوقَ وَ لاٰ جِدٰالَ فِي الْحَجِّ .

معناى رفث، فسوق و جدال

از امام موسى كاظم عليه السلام در اين باره سؤال كردند، فرمود:

«الرفث» ³؛ جماع النساء (و آميزشِ جنسى با زنان) و «الفسوق»؛ الكذب و المفاخرة و «الجِدال»؛ قول الرجل: «لاٰ وَاللّٰه» و «بَلىٰ وَاللّٰه».

شايد كسى بگويد: حُرمت دروغ و فحش در گفتار و جدال با مردم، ويژۀ‌ايّام حجّ وزمان محرم شدن نيست، بلكه هميشه حرام است. در جواب گفته شده است: آرى، «هي حرام مطلقاً لكنّه في الحجّ أكَدُّ وَ أبْلَغ».

و روى همين اصل‌است‌كه با «لا»ى نفى جنس بيان شده تااينكه در نهى آن‌ها، مبالغه بيشتر باشد و به قول نويسندۀ تفسير ابى‌السعود: ⁴