146رتبت بهشتى داد... شگفتتر آنكه در ذكرِ سوارانِ راه، آنان را به مركوب يادكرد نه به راكب، از بهر آن كه رنج راه با مركوب است نه با راكب... .
مكى بن ابىطالب قيسى، در بحث از: ...وَ عَلىٰ كُلِّ ضٰامِرٍ يَأْتِينَ ... نوشته است: 1 «ضامر» بهمعناى «ضوامر» استكه جمع مىباشد، باتوجه بهاينكه كلمۀ «كُلّ» هم بر عموميت دلالت مىكند و روى همين اصل است كه فعل «يأتين» به اعتبارِ معناى جمع آمده است.
در تفسير جلالين هم، ذيل كلمۀ «يأتين» 2 نوشته شده: 3
«اى الضوامر حملاً على المعنىٰ».
وجملۀ «وَ عَلىٰ كُلِّ ضٰامِرٍ...» نيز در موضع حال است و محلاً منصوب؛ يعنى و رُكباناً و بهقول زمخشرى: 4 « كانّه قال: رِجالاً و رُكباناً ».
«يأتين»؛ ابن عربى در بحث از اين كلمۀ «يأتين» نوشته است: 5 ضمير فعل مضارع «يأتين» به شتر برمىگردد، از باب كرامت آن حيوان؛ زيرا آن حيوان هم با صاحبش به حجّ آمده است. كرامت قائل شدن براى حيوان در قرآن هست، همچون قول خدا وَ الْعٰادِيٰاتِ ضَبْحاً 6 از باب كرامت كه