190
ب: چهار مكتب اهل سنت:
- كسانى كه قائل به مهدى منتظر هستند كه پيش از آخرالزمان ظاهر مىشود.
- كسانىكه قائلند به اينكه مهدى؛ همان امام هر عصر است، مطابق مصداق اين حديث: «إن اللّٰه يبعث لهذه الأمة على رأس كل مئة سنة من يجدد لها دينها» ؛ «يقيناً خداوند در آغاز هر صد سال كسى را مىفرستد تا دين را تجديد و احيا كند».
در حديث شريف نصّ عامى وجود دارد كه فرمود: «عليكم بسنتى و سنة الخلفاء الراشدين المهديين بعدي» ؛ «بر شما باد پيروى كردن از سنتم و سنت خلفاى راشدين و مهديين بعد از من».
امام احمد بن حنبل مىگويد: عمر بن عبدالعزيز از جملۀ خلفاى راشدين مهديين بود، و همين موضوع باعث شد توقع ظهور مهدىها در آيندۀ امت پيدا شود كه عملاً منجر به پيدايش دو مكتب پيرامون اين گرديد:
- مكتب ابن كثير كه دربارۀ تفسير او در مورد آيۀ 55 سورۀ نور سخن گفتيم كه اين حديث معروف را نقل مىكند كه: «لا يزال أمر الناس ماضياً ما وليهم اثنا عشر رجلاً» ؛ «كار مردم همچنان روبهراه و خوب است، مادامىكه اولياى امرشان دوازده مرد هستند». و بهنظر ايشان مهدى از جملۀ آنان است.
- مكتب فخر رازى كه به تفسير او پيرامون آيۀ 69 سورۀ نساء اشاره كرديم و گفتيم كه او معتقد است منظور از شهيد در آيه همان شاهد بر صحت دين است و شهدا نيز همان كسانى هستند كه «قائم بالقسط»