198نيكوترين وجه بگويند.»
اميرمؤمنان عليه السلام مى‌فرمايد:
«لاٰ تُمْسِكْ عَنْ إِظْهٰارِ الْحَقِّ إِذٰا وَجَدْتَ لَهُ أَهْلاً» 1
«از اظهار حق خوددارى مكن، آنگاه كه براى آن، افراد شايسته‌اى يافتى.»
د - تكلّف و تعنّت
آنگاه كه راحت گفتن و تفهيم كردن و پرهيز از زبان آورى و لفّاظىِ غير مفيد، تبليغ را طبيعى‌تر و مؤثرتر و براى فهم عموم آسان‌تر مى‌كند، تكلّف و تعنّت؛ يعنى خود را به رنج افكندن و در سجع و قافيه گرفتار شدن، از آفات تبليغ است.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله مى‌فرمايد:
«إِنَّمٰا بَعَثَنِي اللّٰهُ مُبَلِّغاً وَ لَمْ يَبْعَثْنِي مُعَنِّتاً». 2
در روايتى از «مصباح الشريعه» ، منسوب به امام صادق عليه السلام چند آفت براى عالمان ذكر شده؛ از جمله تكلّف كه در توضيح آن آمده است:
«وَ التَّكَلُّفُ فِي تَزْيِينِ الْكَلاٰمِ بِزَوائِدِ الْأَلْفٰاظ». 3
«تكلّف در آراستن كلام به الفاظ ، زيادى است.»