195اسرار حج، مباحث اخلاقى و آداب سفر، وضع مسلمانان عربستان و به‌خصوص شيعيان آن سامان، زبان، فن محاوره، اطلاع از مذاهب اهل سنت و مسائل خلافى و توان پاسخگويى به شبهات مخالف و... در غير اين صورت كار تبليغ ناقص مى‌ماند.
2 . بايد اعتراف كرد كه اساساً در تبليغ اسلام، حق و باطل خلط شده و چهرۀ واقعى و نورانى اسلام در پوششى از تحجّر و يا تساهل و تسامح، تنگ نظرى يا التقاط و افراط و تفريط ، در حجاب مانده و به نحو شايسته ارائه نگرديده است كه از اين بابت مسؤوليت متوجّه عالمان مذاهب مى‌گردد كه در تحقيق و پذيرش حق كوتاهى كرده و تعصّبات را حاكم ساخته‌اند. اين مشكل در تشكيلات سلفى‌گرى و قشرى‌گرايى بيشتر به چشم مى‌خورد. تنگ نظرى و تعصب و قشرى‌گرىِ اين جريان، كه بخش عمدۀ تبليغات برون مرزى اسلام را در قبضه دارد، موجب شده است كه چهرۀ واقعى اسلام محجوب گردد و افراد و جوامع بى‌شمارى از حقايق اسلام ناب ناآگاه بمانند و در تقليد و تبعيت از اسلاف خود پاى فشارند؛ همانگونه كه سهل‌انگارى و تسامح در برخى جريانها نيز در مقابل به مسخ و تحريف اصول پذيرفته شدۀ اسلام انجاميده و ايمان و اعتقاد گروه‌هايى را به اسلام با چالش جدى روبر ساخته و نوعى ليبراليسم دينى و سكولاريسم و پلوراليسم و تعدّد قرائتها را موجب شده است، كه اين هر دو جريان، خطرى جدى است براى اسلام.
ب : تناقض در گفتار و كردار
همانگونه كه پيشتر اشاره شد ، 1 موفقيت تبليغ بيش از آنكه به گفتار و