166از نكات مربوط به اين بحث، وحدت موضوع است. خط سير خطابه بايد در مسيرى واحد باشد تا مطلب به‌خوبى پرورانده شود. پراكنده‌گويى موجب سردرگمى گوينده و مخاطب مى‌شود و به نتيجۀ مطلوب نمى‌رسد.
اين موضوع با تنوّع در گفتار منافات ندارد كه گوينده براى اثبات مطلب و تقرير موضوع، از راه‌هاى گوناگون بهره گيرد و يك جمع‌بندى كامل از كلّ سخنانش داشته باشد.
در سخنرانى‌هاى حج، موضوعات و عناوين ويژه‌اى محور سخن قرار مى‌گيرد. كلّيات اين موضوعات و عناوين را در مسائل شرعى زائر و مناسك حج، فلسفه و اسرار حج، اخلاق و عرفان حج، مسائل سياسى، اجتماعى، اقتصادى و فرهنگى حج، تاريخ حرمين شريفين و مشاعر و مساجد و اماكن و آثار و بنيانگذاران آن، تاريخ اسلام و تاريخ زندگانى پيامبر خدا صلى الله عليه و آله و خاندان و اهل بيت آن حضرت و چهره‌هاى نامدار و ياران صادق آنان، مسائل امروز جهان اسلام، پاسخ به شبهات مخالفين، مراقبتهاى ويژه، شرايط تقيه، آداب معاشرت با همسفران و ديگر مسلمانان، تزكيه و خودسازى، اغتنام فرصت معنوى حج، آداب زيارت و توسل و... مى‌توان خلاصه كرد كه خطبا و روحانيان به اقتضاى مقام و رعايت اولويتها بايد به آن بپردازند. براى هر يك از عناوين فوق، آثار مدوّن موجود است كه روحانيان و مبلغان بايد مطالعه كرده و آگاهى‌هاى خود را بالا ببرند تا بتوانند پاسخ‌گوى نياز فرهنگى حج باشند.
ج - آداب و محسنات خطابه
در اين خصوص مواردى را مى‌توان برشمرد:
1 . افتتاح سخن با نام خدا و حمد و ثنا و درود و سلام بر پيامبر و