141نكنيد و آسان بگيريد و سختگيرى نكنيد.»
نكتۀ قابل ذكر در باب مناسك حج و آموزش احكام آن، دشواريهاى خاص اين فريضۀ جهانشمول است. با دقتهايى‌كه بايد در اعمال زائران شود، نبايد بازتاب منفى داشته باشد، گاه مى‌شود كه گوينده در بيان اين احكام و مناسك، افراط مى‌كند كه نتيجۀ آن بزرگ نمايى مشكلات و ايجاد اضطراب در دل مخاطبان است و لذا بايد آن را در تبليغ و بيان احكام مدّ نظر داشت.
همچنين در مسائل نماز، چون قرائت و اذكار و آداب، بايد به‌قدر توانِ افراد توقع داشت. برخى از زائران فاقد سوادند و يك عمر به لهجه و تلفظ خاص عادت كرده‌اند، نبايد از اينان انتظار داشت بتوانند در چند جلسه، اشكالات را بر طرف كنند و رعايت مخارج حروف و تجويد و غيره را بنمايند، البته درعين حال بايد از قبل روى اين افراد كار شود. بايد به‌قدر توانِ آنها بسنده كرد و وحشت و اضطراب نيافريد.
تجارب چندين ساله نشان داده است كه برخى از زائران، از همان آغاز دستخوش ترس و دلهره‌اند و در خلال اعمال نيز دچار وسواس و حالات غير عادى مى‌شوند. مشكل از آنجا ناشى مى‌شود كه زائر بر اثر القائاتى كه شده، چنين فكر مى‌كند كه اعمال حج فوق طاقت اوست. حتى برخى افراد مستطيع با همين توهّم اقدام به انجام وظيفۀ حج نمى‌كنند كه مبادا تبعات آن گريبانگرشان شود؛ مثلاً امر همسرى با شبهه در اعمال، به خطر حرمت افتد!
آموزش‌هاى درست و تبليغات صحيح و به دور از افراط و تفريط ، مى‌تواند در تعادل روحى زائران مؤثر باشد كه درعين جدى بودنِ احكام، از تصور صعوبت و دشوارى آن خوف و هراسى در دل زائر ايجاد نشود و افراد مستطيع از فيض معنوى اين عبادت بزرگ محروم نگردند و