124 بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جٰادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ . ¹

اين سه، در حقيقت چگونگى القاى پيام را از بُعد علمى و مفهومى بيان مى‌كنند و شيوه‌هاى عملى را در عناوين ديگر بايد كاويد، مانند:

الف - حكمت

از آنجاكه انسان از خِرد و تعقّل برخوردار است، با فطرت سليم و نيروى تشخيص مى‌تواند آنچه را كه با عقل و فطرت همسويى دارد و تأمين كنندۀ مصالح حياتى اوست، به حكم وجدان بپذيرد، لذا هرگاه دعوت و تبليغ با منطق و استدلال همراه باشد، زمينۀ گرايش مخاطب‌را فراهم مى‌سازد. ازاين‌رو، قرآن كريم سرلوحۀ رسالت پيامبر گرامى اسلام را «دعوتِ با حكمت» قرار داد. قرآن از سوى خداوند حكيم نازل شده و مشتمل بر حكمتها و براهين و دلايل ارائۀ طريق معرفت و الگوى حكمت عملى و فطرى با مفاهيم كلى آن مى‌باشد. مقصود از اين حكمت، مباحث خاص فلسفى نيست بلكه حكمتى است كه براى همۀ انديشه‌ها و وجدانها قابل درك باشد. در معناى حكمت گفته‌اند:

«اَلْحِكْمَةُ أَصٰابَةُ الْحَقّ بِالْعِلْمِ وَالْعَقْلِ، فَالْحِكْمَةُ مِنَ‌اللّٰهِ تَعٰالىٰ مَعْرِفَةُ الأَشْيٰاءِ وَإِيجٰادُهٰا عَلىٰ غٰايَةِ الأَحْكٰامِ وَمِنَ الْإِنْسٰانِ مَعْرِفَةُ الْمَوْجُودٰاتِ وَ فِعْلُ الْخَيْرٰاتِ، وَهٰذٰا هُوَ الَّذِي وُصِفَ بِهِ لُقْمٰانُ فِي قَولِهِ تَعٰالىٰ وَ لَقَدْ آتَيْنٰا لُقْمٰانَ الْحِكْمَةَ . ²

«حكمت، دستيابى به حق، با علم و عقل است. حكمت خداوند،