231گذاشته، و به منظور اين كه بتوانيم از اعمال پنجگانۀ مكّه و مسجدالحرام، بهرهبردارى بيشتر و لذّت بهترى داشته باشيم، لازم است خويشتن را به محاسبه و ارزيابى گذاريم، و احساس كنيم با انجام «قربانى در منا» حلقوم نفس امّاره را هم بريدهايم؟ و با «رمى جمرات» شيطان را هم از خود راندهايم؟ تا همان طور، كه امام صادق عليه السلام فرمود: تَخَلَّقُوا بِأخْلاقِ اللّٰهِ. 1
يعنى، به اخلاق و خصلتهاى خدايى آراسته شويد. خصلت خدايى پاكى و صداقت، آراستگى ظاهر و باطن، حقدوستى، وظيفهشناسى، احساس مسؤوليت، نورانيّت قلب و تعالى انسانى و معنوى در ما پديدار شده است؟
اعمال پنجگانه
حال كه دانايىهاى لازم را كسب كردهايم و تجربههاى مفيد را آموختهايم و ظرفيتهاى مناسب اخلاقى و روانى و عرفانى نورانى را در وجود خويش پديدار ساختهايم، بايد اعمال پنجگانۀ مكه را، مطلوبتر، ظريفتر، پربارتر، و با دقّت و لذّت بيشتر به سامان رسانيم.
امام صادق عليه السلام فرمود: وقتى به مسجدالحرام رسيدى توقف كن و بگو: اَللّٰهُمَّ أَعِنِّي عَلىٰ نُسُكِي، وَسَلِّمْهُ لِي وَسَلِّمْنِي مِنْهُ، أسْئَلُكَ مَسْأَلَةَ الْعَلِيلِ الذَّلِيْلِ المُعْتَرِفِ بِذَنْبِهِ، أَنْ تَغْفِرَ لِي ذُنُوبِي، وَأَنْ تَرْجِعَنِي بِحٰاجَتِي، اللّٰهُمَّ إِنِّي عَبْدُكَ، وَالْبَلَدُ بَلَدُكَ، وَالْبَيْتُ بَيْتُكَ، جِئْتُ أَطْلُبُ رَحْمَتَكَ... 2