185اى ابراهيم! به سوى مشعرالحرام نزديك شو، و از آن پس اين سرزمين «مزدلفه» ناميده شد.

در بيان ديگرى امام صادق عليه السلام فرموده: اِنَّمٰا سُمِّيَتْ مُزْدَلِفَةُ، لِأَنَّهُمْ إِزْدَلَفُوا إلَيْهٰا مِنْ عَرَفاتٍ. ¹

مشعرالحرام، مزدلفه ناميده شده، چون مردم براى رفتن به آن جا از عرفات بر يك‌ديگر پيشى مى‌گيرند وازدحام واجتماع به‌وجود مى‌آورند.

بالأخره، مزدلفه، اسم فاعل از «اِزدلاف» به معناى به يكديگر نزديك شونده، دست‌جمعى و با شتاب حركت‌كننده يا از «زُلْف» به معناى بخش و جلو است «پيش درآينده»، چون زائران سرِ شب و بخشى از آن را در آن سرزمين مى‌مانند. ²

3- نام ديگر مشعرالحرام، طبق احاديث «جَمْع» است، چون طبق بيان امام صادق عليه السلام : سُمِّيَتِ المُزْدَلِفَةُ جَمْعاً، لأَنَّ آدَمَ عليه السلام جَمَعَ فِيهٰا بَيْنَ الصَّلاتَيْنِ الْمَغْرِبِ وَالْعِشٰاءِ. ³

مزدلفه، بدين جهت «جَمع» ناميده شده، كه حضرت آدم عليه السلام در آن جا، ميان نماز مغرب و عشا جمع كرد و هر دو را با هم خواند.

در بيانى هم از امام رضا عليه السلام آمده، مزدلفه، جمع ناميده شده، چون در آن جا نماز مغرب و عشا با هم و با يك اذان و دو اقامه خوانده مى‌شود. ⁴

به هر حال، مشعرالحرام يا مزدلفه، يا جمع، محلّ ازدحام و اجتماع و حركت شتابان و دعا و نيايش و به‌كارگيرى فكر و شعور است.