107استلام، بوسيدن و اشارۀ به آن را نبايد مورد غفلت قرار دهند. دربارۀ وظايف سه‌گانۀ در برابر «حجرالاسود» كه در اين زمان هم زائران مؤمن عاشق، كوشش‌هاى فراوانى به خرج مى‌دهند، روايات مختلف و متعدّدى وارد شده، كه يكى از آن‌ها را ملاحظه مى‌كنيم:

امام صادق عليه السلام فرموده: وقتى به حجرالاسود نزديك شدى، دست خود را به دعا بردار، حمد و ثناى الهى را انجام بده، درود بر پيامبر صلى الله عليه و آله بگو و از خدا بخواه عبادت و اعمال تو را قبول گرداند، آن گاه به حجرالاسود دست بكش و آن را ببوس، و اگر نتوانستى ببوسى فقط آن را با دست لمس كن، و اگر نتوانستى با دست هم لمس كنى، با دست به آن اشاره نما و بگو: اَللّٰهُمَّ أمٰانَتِي أدَّيْتُهٰا، وَمِيثٰاقِي تَعٰاهَدْتُهُ لِتَشْهَدَ لِي بِالْمُوٰافٰاةِ.. ¹

خدايا! امانت خود را ادا كردم (تكليفى را كه براى من قرار داده بودى انجام دادم) پيمان (بندگى) خود را وارسى و تجديد نمودم، تا تو شاهد وفاى به عهد و انجام آن باشى.

خدايا! كتاب تو را (كه در آن دستور حج داده بودى) عملاً تصديق كردم و بر سنّت پيامبرت رفتار مى‌كنم، شهادت مى‌دهم، كه خدايى جز خداى يكتا نيست، او يكى است و شريكى ندارد، و محمّد بنده و رسول خداست، به خداوند ايمان آوردم و از عبادت شيطان و طاغوت و بت و هر شريكى براى تو، روى گردانم.

دربارۀ استلام حجرالاسود، همان‌طور كه بيان كرديم، در اين زمان به خاطر ازدحام جمعيّت، عملاً كار مشكلى است و گاهى مى‌توان، از اين عمل مقدّس مستحب، به خاطر اذيّت نشدن و آزار نرساندن به ديگران،