370حجة الاسلام دكتر هادى امينى، فرزند علامه امينى رحمه الله صاحب الغدير، در كتابى با نام «ياران امام»، بيش از 130 نفر را مورد شرح و تفصيل قرار داده است.
در پاسخ به پرسش بالا، بايد بدين حقيقت توجه داشت كه:
اولاً: اين احتمال را، كه تعداد شهداى كربلا واقعاً بيش از 72 تن نباشند، نمىتوان از نظر دور داشت؛ زيرا: بعضى از مورّخان از جمله خواندمير در كتاب «حبيب السير»، مىنويسد: 1 روز عاشورا، سى و دو سواره و چهل پياده، سربازان امام عليه السلام را تشكيل مىدادند. و بعضىياران امام را چهل تن نوشتهاند و با حالت عرفانى ياران امام در شب عاشورا، 32 تن از لشكر عمر سعد به امام پيوستند طبق اين نظر: اسامى شهداى ديگر، كسانى مىباشند كه در صراط عاشورا، در فرصتهاى ديگر به شهادت رسيدهاند، نه در روز عاشورا.
ثانياً: ممكن است اين تعداد، گوياى تعداد شهداى سرشناس و معروف آن روز باشد، كه از نظر گزارشگران و وقايعنويسانِ آن روز مورد توجه بودهاند.
ثالثاً: در حديثى از امام صادق عليه السلام آمده است كه آن حضرت ضمن رهنمودى در بارۀ عالم رجعت و قيام موعود اسلام و حضور برخى از درگذشتگان، كه در عالم برزخ زندگى مىكنند و در ركاب آن حضرت بودهاند، به مفضّل خاطرنشان ساخته بود كه 72 تن از شهداى كربلا نيز در ركاب موعود اسلام رجعت خواهند داشت و در قيام او حضور خواهند يافت. گرچه در اين بيان، امام صادق عليه السلام تعداد شهداى كربلا را در 72 تن محدود نساخته و تنها اين نكته را ثابت مىكند كه از جمع شهداى كربلا، 72 تن رجعت دارند، نه آنكه تعداد شهداى كربلا بيش از هفتاد و دو تن نيستند.
شايد همين حديث سبب شده است كه بعضى گمان كنند شهداى كربلا بيش از 72 تن نيستند. متن حديث چنين است: «.. فَالإثنان و سبعون رجلاً الذين قُتِلوا مع الحسين يظهرون معه؟ قال: نعم يظهرون معه...» . 2