244
10 - تحقيقى در بارۀ ورود اهلبيت به كربلا در اربعين
در مورد «ورود جابر در اربعين حسينى به كربلا»، جاى ترديد نيست و آنچه مورد اختلاف ميان ارباب مقاتل است، مسألۀ «ورود اهلبيت از شام به كربلا» در اربعين است.
محدّث قمى در منتهىالآمال مىنويسد: «خيلى بعيد است كه اهلبيت بعد از اين همه قضايا، از شام برگردند... و به كربلا وارد شوند». 1
شعرانى در ترجمۀ نفسالمهموم مىنويسد: «رسيدن اهلبيت روز بيستم صفر به كربلا (برحسب عادت) محال است». 2
ولى بسيارى از صاحبنظران طراز اول؛ از جمله علاّمه جبل عاملى، صاحب كتاب «اعيان الشيعه» روز اربعين را روز ورود جابر و نيز روز ورود اهلبيت به كربلا مىدانند. 3
در اين باره آنچه شهرت دارد، همان نظريۀ سيدبن طاووس در لهوف است:
هنگامى كه اهل بيت امام حسين عليه السلام - بعد از گذراندن مراحل حساس تبليغى خود - از شام به مدينه بازمىگشتند، در محدودۀ سر زمين عراق، به رييس قافله پيشنهاد كردند كه آنان را از راه كربلا عبور دهد، اين درخواست عملىگرديد و در كربلا فرود آمدند و در آنجا با جابربن عبداللّٰه انصارى و جماعتى از بنىهاشم ملاقات نمودند و عزادارى ويژهاى بر مزار آزادگان شجاع كربلا بر پا كردند و زنان آبادىهاى مجاور نيز در اين ماتم شركت جستند و چند روزى را اينچنين سپرى كردند سپس عازم مدينۀ منوره شدند. 4 ارباب مقاتل توقف كاروان انقلاب در كربلا را سه روز دانستهاند. 5
امام سجاد عليه السلام جايگاه واقعۀ خونين كربلا رابهطور مفصّل براى جابر شرح داد؛