49كسى كه معتقد به وجوب حج نباشد يا نسبت به تركش بىمبالات باشد (هيچگونه ترسى از ترك حج نداشته باشد) كافر است؛ زيرا مسلّم است كه بىپروايى و بىمبالاتى، ريشه از بىاعتقادى مىگيرد (و اين كفر است).
و همچنين مرحوم فيض در بيان روايتى كه مىفرمايد: كسى كه بدون عذر، تارك حج باشد و بميرد، يهودى يا نصرانى مرده است، مىگويد:
«وإنّما يموت يهوديّا أو نصرانيّا لأنّه لو اعتقدها لأتى بها مع عدم المانع و الاستطاعة و توقّع الفوت بالموت ». 1
چرا تارك حج، يهودى يا نصرانى مىميرد؟ براى اين كه اگر معتقد به وجوبش بود، با وجود استطاعت و نبودن مانع و احتمال فرا رسيدن مرگ و از دست رفتن فرصت حج، مسلّماً مسامحه در انجامش نمىكرد و اقدام به اتيانش مىنمود. يعنى سهلانگارى و بىاعتنايى در امر حج، با آن همه جدّ و تأكيد خدا، كشف از بىاعتقادى نسبت به وجوبش مىكند و بنابراين يهودى يا نصرانى مىميرد.
تارك حج، روز قيامت در صف يهود يا نصارى محشور مىشود
پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله ضمن وصايايى كه به اميرالمؤمنين عليه السلام دارند، مىفرمايند:
«يا علي تارك الحجّ و هو مستطيع كافر، قال الله تبارك و تعالى و لله على النّاس حج البيت من استطاع اليه سبيلا و من كفر فان الله غنى عن العالمين .
يا على من سوف الحج حتّى يموت بعثه الله يوم القيامة يهوديّا او نصرانيّا». 2
يا على، ترككنندۀ حج با وجود استطاعت، كافر است. خدا فرموده است: «و براى خدا بر مردم است كه آهنگ خانۀ او كنند، آنها كه توانايى رفتن به سوى آن دارند، و هر كس كفر ورزد و حج را ترك كند، به خود زيان رسانده است. خداوند از همۀ جهانيان بىنياز است.»