337زيارت خانۀ خدا (حج) سروده و در آن در ارتباط با وجوبِ حج سخن گفته و از خداوند تقاضاى استطاعت براى خود كرده و از اينكه زمام حج به دست انگليس افتاده اظهار تأسّف كرده و مسلمانهاى جهان را به وحدت فرا خوانده و گفته است: اگر مسلمانها به همان صورت كه در حج يك رنگ و متّحد الشّكل هستند به كليسيا حمله كنند مسيحيت را از بيخ و بن خواهند كند و بر آمريكا و انگلستان و تمام اروپا مسلّط خواهد شد. او مىگويد گلادستون در مجلس انگلستان اظهار كرد كه كعبه لندن را خراب كرده، لذا دولت انگليس آن گرگ پير استعمار تصميم به ويرانى كعبه گرفته ولى غافل از اينكه خداوند خود خانۀ خويش را از گزند محفوظ نگه مىدارد:
به هريك از شما خلاّق واجب
مسلمان راست حجّ خانه واجب
اين بود شمّهاى از انعكاس حج در شعر شعراى فارسى گوى پيشين كه بيشتر در مدايح خود براى تعريف و تمجيد و مداهنۀ ممدوحين خويش دربار آنها را به كعبه، كف بخشندۀ آنان را به زمزم، متملّقان و طمّاعانى را كه به اميد صله به دربارها رو مىآوردند به