34شنوا و دانايى!
اسماعيل بر شانۀ خود سنگ مىآورد و ابراهيم كهنسال بنّايى مىكرد. چون ديوارها بالا رفت و پيرمرد قدرت و تسلط كافى نداشت، اسماعيل براى وى سنگى آورد كه اكنون به «مقام ابراهيم» معروف است.
ابراهيم عليه السلام بر آن مىايستاد و بنّايى مىكرد و اسماعيل هنگام ضرورت، سنگرا از اين سو، به سوى ديگر خانه جابجا مىكرد تا اينكه به قسمت پيش روى خانۀ كعبه آورده شد». 1
ابن اسحاق دراين باره مىنويسد:
«چون ابراهيم عليه السلام محل پايهها را فرو برد، بدانجا كه در آغاز آدم ابوالبشر بنياد نهاده بود رسيد. او خواست بيش از آن جايگاه را حفر كند، ليكن به سنگهايى برخورد كرد كه هريك از آنها را سى نفر نمىتوانست از جاى حركت دهد.
بنابراين، مجبور شد كه خانه را از همان جايگاه بنا نهد.»
از وهب بن منبه نيز روايت شده است كه:
«چون خداوند دوست خود ابراهيم را براى بناى بيت برگزيد. اين پيامبر الهى در تجديد بنا، همان طرحى را ريخت كه فرزندان آدم عليه السلام در جاى خيمهاى كه خداوند آدم را بر آن فرود آورد اجرا كرده بودند.
ابراهيم آن محل را حفر كرد تا به ستونهايى كه فرزندان آدم در زمان خودشان در جاى خيمه بنا نهاده بودند، رسيد. در اين هنگام خداوند مكان كعبه را با ابرى سايه كرد و همان جاى كعبۀ نخستين بود. اين ابر باقى ماند و در برابر ابراهيم سايه افكنده و او را به جاى ركنها هدايت مىكرد تا اينكه به ستونها بالا رفت و آن هنگام ابر محو گرديد. اين است معناى قول خداوند وَ إِذْ بَوَّأْنٰا لِإِبْرٰاهِيمَ مَكٰانَ الْبَيْتِ 2 يعنى آن هنگام كه ما جايگاه خانه را به ابراهيم نشان داديم».