227درآن دوران، جامه را با قطعهاى از پارچۀ ساده بهنام «جوخ» مىپوشاندند.
گفتنى است حركت محمل به مكۀ مكرمه در هر سال، تنها از مصر انجام نمىگرفت، بلكه پادشاهان مسلمان و فرمانروايان آن، بدان تبرك جسته و هدايا و خزانههاى خويش را همهساله بدين وسيله بهسوى حرمين شريفين گسيل مىداشتند.
تصوير ص75 ميقات 36
(شكل شماره 19)
در تاريخ، از محمل «عراقى» و «يمنى» و محمل «النظام» پادشاه حيدرآباد هند در دورانهاى اسلامىِ گذشته و نيز از محمل «ابنالرشيد» و محمل «ابن سعود» و محمل «ابندينار» ياد شده است. آنان ابتدا بهسوى مصر مىآمدند و در حالىكه پرِ پرندگان و صمغ و جز اينها را، كه از خيرات كشورشان بهشمار مىآمد، همراه خود مىبردند و در آنجا به فروش مىرساندند، سپس نقدينۀ اين فروش را به همراه ساير حاجيان از مصر بهصورت كاروانى بهسوى حرمين شريفين بهحركت درمىآوردند.
تاريخ نگاران هريك زمانى را بهعنوان ظهور محمل ياد كردهاند. برخى از آنان گفتهاند كه تاريخ پيدايش آن، سال 645 ه . ق . بوده است.
محمل همان كجاوهاى است كه «شجرةالدُّرّ»، ملكۀ مصر بههنگام حج خود در آن سال، از آن استفاده كرد و پس از آن، سنتى شد كه همواره پيشاپيش كاروان حاجيان بهراه مىافتاد و بهعلت آنكه جايگاهى براى نشستن ملوك و پادشاهان بود، هيچگاه كسى بر آن سوار نمىشد.
در مقابل، برخى ديگر معتقدند كه محمل، تاريخى كهنتر از آن دارد و احتمالاً تاريخ آن به پيش از اسلام نيز مىرسد؛ زيرا محمل به شترى كه حامل هدايايى براى كعبۀ