109
جامۀ كعبۀ معظّمه در دوران مماليك
ويژگى مصر نسبت به ساختن جامۀ شريفه
عباسيان همچنان نسبت به جامه پوشاندن به كعبه عنايت خاصى را از خود نشان مىدادند. تا اينكه دولت آنان رو به ضعف و سستى گذاشت، از اين پس جامه را نسبت به ضعف و قدرت سياسى، گاه پادشاهان مصر و گاهى پادشاهان يمن آماده مىكردند و مىفرستادند.
پس از سقوط دولت بنى عباس، نخستين پادشاهى كه جامه براى كعبه فرستاد «ملك مظفر يوسف» پادشاه يمن بود كه به سال 659 هجرى جامهاى براى كعبه اختصاص داد. او چندين سال به همراه پادشاهان مصر كعبه را جامه مىپوشاند. ملك مظفر يوسف در برخى از سال ها به علت افزايش قدرت و نفوذش، به تنهايى اين كار را به انجام رسانيد. پس از افول دولت عباسيان، نخستين پادشاه مصرى كه بر كعبه جامه پوشانيد، «سلطان ظاهر بيبرس بندقدارى» بود كه اين عمل را در سال 661 هجرى انجام داد. سلطان ظاهر بيبرس بجاى عبور از صحراى عيذاب، كاروان را از راه سرزمين سينا حركت داد. هنگامىكه نامبرده در سال 667 هجرى حج گزارد به دست خويش كعبه را با گلاب شست و شو داد و در آن هنگام ناظران ديدند كه او در كنار درِ كعبه با لباس احرام ايستاده و دست ناتوانان و بيماران از رعيت را مىگرفت و در بالارفتن، آنان را يارى مىكرد. در آن موسم «اسماعيل واسطى» خطبۀ خويش را در حضور سلطان ايراد كرد و چنين گفت: