252
تباركت أنهار البلاد سوائح
بعذبٍ و خصّت بالملوحة زمزم
آنچه كه از ظاهر حديث ياد شده آشكار مىگردد اين است كه آب زمزم داراى منافعى است و هر نوع بيمارى را شفا مىبخشد و در اين باره حديث شريف: «انها شفاء سقم» «دوايى براى هر بيمارى است»،وارد گرديده است.
در حقيقت اين آب،جرم سنگينى دارد چون داراى سودا و كلر و آهك و گوگرد و ازت و پتاسيم است به طورى كه اين مواد،آب را بيشتر شبيه به آبهاى معدنى بهداشتى نموده و استفادۀ اندك از آن داراى منافعى است ليكن زياده روى در استفاده از آن،موجب ضرر و زيان خواهد بود.اين نكته به ويژه در ايام غير موسم حج بيشتر داراى زيان است، زيرا در اين زمان چاه غير قابل استفاده شده و اهل مكه به علت شور بودن آن از آب آن استفاده نمىكنند و در نتيجه مقدار ازت آن افزايش مىيابد،به طورى كه آب آن غير قابل آشاميدن مىگردد.
به نظر مىرسد تأكيدى كه بر استفادۀ اين آب شده است به آن علت باشد كه حاجيان پس از پشت سر گذاشتن سختىها و مشقتهاى راه،به هنگام ورود به آن مكان براى ضد عفونى كردن دستگاه گوارش خود به وسيله موادى كه در اين آب است، استفاده كنند كه در اين حال مىتوان گفت مواد معدنى موجود در اين آب تأثير به سزايى در اين افراد داشته و در نتيجه استفادۀ از آن،اعضاى بدن و در نهايت جسم آدم را نشاط مىبخشد.پزشكان گفتهاند كه:اين آب سود فراوانى براى كليهها،معده،رودهها و كبد دارد.
فضل و برترى آب زمزم و ميزان شدت اعتقاد مردم در بركت آن،موجب گرديده است كه برخى از خدمههاى مساجد در مصر،جرأت نموده و ادعا نمايند كه چشمه آبى كه نزد آنان در مسجد وجود داشته،داراى منفذى به چشمه زمزم در مكه بوده است و بدين ترتيب موجب گمراهى بعضى از ساده انديشان مسلمان گردند.همچنان كه هم اكنون اين مطلب درباره چشمه آبى كه در مسجد حنفى قاهره وجود دارد شهرت پيدا كرده است.اين افراد دروغپردازى خود را اين چنين به اثبات مىرسانند كه