196
وهّابيان و محمدعلى در حجاز
در سال 1142 هجرى مردى از اعراب باديه«نجد»ظهور نمود كه نام وى «محمدبن عبدالوهاب»بود.او كه در مكّه نزد برخى از علما و بزرگان علومى را آموخته بود،بدعتى را در دين اسلام بوجود آورد و به تبليغ آن پرداخت.
نظريات او شديدتر از اعتقادات«احمدبن حنبل»بود و گاه در برخى موارد غلوّ فراوانى داشت.او در ميان قبايل و تجمع هاى عرب حركت كرد و عقيدۀ خود را بر آنان عرضه مىنمود بطوريكه جمع فراوانى بدو پيوستند و همچنان پيروان او رو به افزايش نهادند تا آنجا كه براى خود قدرتى بوجود آوردند و مردمان باديه از او بيم داشتند.
هنگاميكه ماههاى حج نزديك گرديد،«عبدالوهاب»بيست نفر از پيروان خويش را به سوى شريفِ مكّه«مسعودبن سعيدبن زيد»فرستاده.و مذهب خود را بر او عرضه نمود.
همچنين از او درخواست نمود كه به حج مشرف گردد.ليكن شريف با آنان از در مخالفت پيش آمد و به دستور وى همگى دستگير و به زندان افكنده شدند.شخصى از ميان آنان گريخت و خود را به«درعيّه»مركز وهابى ها رسانيد و آنها را از جريان مطّلع گردانيد.پس از آن تا سال 1205 هجرى اين گروه در ممنوعيت حج به سر مىبردند.در همين سال شريف«غالب»امير مكّه بود كه از او درخواست حج نمودند ليكن موافقت نكرد و در نتيجه با او درگير جنگ گرديدند و با اينكه«محمدبن عبدالوهاب»در سال 1207 هجرى درگذشت همچنان پيروان او تا سال 1213 هجرى به جنگ و درگيرى ادامه دادند كه در اين مدت زمان در حدود پانزده جنگ ميان آنان رخ داد كه در تمامى اين جنگها وهابيان با شكست روبه رو گرديدند،ليكن در آخرين جنگ كه به«غزوةالخرمه» معروف شد پيروزى آشكارى نصيب آنان گرديد.
در اين سال پيمان صلحى ميان شريف«غالب»و«عبدالعزيزبن محمدبن سعود» امير درعيه صورت پذيرفت،نامبرده به كمك وهّابيان بپا خواست و در نظر داشت كه