171
شرايط سياسى - فرهنگى عربستان در يكسال اخير
در سال گذشته، تحوّلات سياسى بسيار مهمى در سطح منطقه رخداده كه عربستان را بهطور مستقيم درگير خود كرده است. ظهور «القاعده» و وابستگىآن بهسعودى وحضور بنلادن در رأسآن، اين انديشه را مستدلكرده استكه افراطىگرىهاى تبليغى وهابىها در طول چند دهسال، اكنون جهان اسلام را با خطرى مواجه كرده كه كمترين آنها، حضور نظامى آمريكا در منطقه و كشورهاى متعدّد اسلامى به منظور مقابله با تروريسم است.
اكنون كه دولت سعودى، خود در معرض خطر و تهديد و اتهام قرار گرفته، مىكوشد با نيروهاى تندرو خود برخورد كند. وقوع عملياتهاى پىدرپىنظامى، نشاندادكه القاعده قصد درگير شدن با دولت سعودى را هم دارد؛ زيرا آن را حامى آمريكا مىشناسد.
برخى از افراطىهاى دولت آمريكا؛ نظير ريچارد پرل و ديويد فرام، در كتابىكه با عنوان «پايان شرارت» منتشر كردهاند، نهتنها خواستار سرنگونى دولت ايران، سوريه و كره شمالى شدهاند، بلكه گفتهاند: اگر دولت سعودى در مبارزه با تروريسم همكارى نكند، راهى جز اشغال شرق عربستان؛ يعنى منطقۀ نفتخيز آن در پيش نيست.
در اين حال، مسؤولان سعودى سخت در تب و تاباند تا امنيتِ از دست رفته را حفظ كنند و بهويژه در ايام حج اجازۀ اقدام خرابكارانۀ القاعده و طرز فكرهاى مشابه را ندهند. امسال در اين باره، بارها و بارها به مسؤولان بعثۀ ايران هشدار داده شده است. از جمله در بارۀ برنامۀ دعاى كميل و اجازه ندادن به حضور خارجىها كه ممكن است مشكلى ايجاد كنند، جزو مسائلى است كه در ملاقاتهاى اخير مورد تأكيد قرار گرفته است.
با اين همه، در سطح فرهنگى، تربيت چند دهۀ وهابيت، سبب تقويت انديشههاى فرقهگرايانه شده و به خصوص وهابىها طى دو سه دهۀ اخير، مهمترين دشمن خود را شيعيان معرفى كردهاند. طبق برخى از برآوردهاى اخير، بسيارى از رسالههاى پاياننامهاى كه در مراكز دانشگاهى - دينى سعودى نوشته شده، به نوعى در ردّ شيعه است. برخى از آنها با جسارت تمام نگاشته شده و مبناى اوّليۀ آنها اثبات كفر شيعه است!