80با چه چيز سر او را تراشيدند ؟ فرمود كه : جبرئيل ياقوتى از بهشت آورد، چون بر سر او ماليد، موها از سرش ريخت ¹.

الحديث : پس جبرئيل آدم عليه السلام را آورد به مكّه و امر كرد او را كه هفت شوط ²طواف كند و هفت شوط سعى كند ميان صفا و مروه، كه ابتدا به صفا و ختم به مروه كند، پس بعد از آن هفت شوط ديگر دور خانۀ كعبه طواف كند (و اين طواف نساء است كه هيچ محرمى را حلال نيست زن خود تا اين طواف را نكند)، پس چون آدم عليه السلام تمام اعمال را به جا آورد جبرئيل به او گفت كه : خدا گناه تو را آمرزيد و توبۀ تو را قبول كرد و زوجۀ تو را از براى تو حلال فرمود. پس برگشت آدم عليه السلام ، آمرزيده و توبه‌اش مقبول، و زنش بر او حلال شده ³.

به سند معتبر از [ امام] باقر عليه السلام مروى است كه : آدم عليه السلام هزار مرتبه به زيارت كعبه آمد پياده؛ هفتصد مرتبه براى حجّ و سه صد مرتبه براى عمره ⁴.

و در هر عصر و دورۀ زمان، زيارت بيت‌اللّٰه الحرام به عمل آمده و حجّ شده تا زمان ابراهيم عليه السلام ؛ پس چون ابراهيم و اسماعيل عليهما السلام از بناى كعبه فارغ شدند، جبرئيل در روز هشتم ذى الحجّه نازل شد و گفت : يا ابراهيم، برخيز و آب مهيّا كن براى خود (زيرا كه در آن زمان در مِنىٰ و عرفات آب نبود)؛ پس روز هشتم را براى اين ترويه گفتند (زيرا كه ترويه به معنى سيرابى است)، پس او را به مِنىٰ برد و شب در آنجا ماندند و همۀ اعمال را به وى تعليم داد، چنانچه تعليم آدم عليه السلام كرده بود، و هكذا ⁵ اين طريقۀ حجّ و سنّت مُحسنه ⁶ بعد از ابراهيم عليه السلام جارى بود، چنانچه از جملۀ حجّ كنندگان، اسكندر