224 لطيفة : شخصى از اعراب بدوى از عالمى شنيد كه روزۀ روز عرفه مقابل است با روزۀ يك سال؛ پس روز عرفه را روزه گرفت و وقت ظهر افطار كرد ! سببش را سؤال كردند گفت كه ثواب شش ماه مرا كفايت مى‌كند !

وجه تسميه : و آن روز را عرفه گويند به چند جهت :

اوّل، شناختن آدم عليه السلام حوّا را چنانچه ذكر شد.

2 - شناختن آدم عليه السلام شأن محمّد صلى الله عليه و آله و آل محمّد صلى الله عليه و آله را.

3 - يقين ابراهيم عليه السلام بر رحمانيّت رؤياى خود در همان روز چنانچه در وجه تسميۀ ترويه ذكر شد.

و در روز دهم اين ماه، تورات به موسى عليه السلام نازل شده، و شبش از جملۀ چهار شب است كه احياى آنها سنّت موكّد است، و روزش را عيد أضحٰى گويند. و فضيلت اين شبانه روز از حدّ و حصر بيرون است كه گنجايش اين رساله ندارد.

و روز 11 و 12 و 13 اين ماه را ايّام تشريق گويند؛ و تسميۀ آنها به ايّام تشريق، بجهت تشريقِ ¹ گوشتهاى قربانيها است (يعنى خشك گردانيدن آنها در آفتاب) ²، و يا بجهت شروقِ ³ قمر در طول آن سه شب.

و ابن اعرابى گفته : بجهت آنكه هدى را نحر نمى‌كنند تا آنكه آفتاب از مشرق طلوع كند، و يا بجهت قول عرب در جاهليّت : أشرَقَها ثَبيرُ كَى نُغيرُ ⁴ (ثبير كوهى است در مكّه)؛ يعنى : «روشن نمود جبلِ ثبير وادىِ موقف را با طلوع ماه از آن جبل بجهت كوچ نمودن از موقف».

و روز اوّل ايّام تشريق را يوم القرّ ⁵ خوانند يجهت استقرار مردم در آن روز در مِنىٰ ⁶، و روز دوّم را يوم الصّدور و نَفْر الاوّل خوانند (يعنى خارج شدن و كوچ اوّل)، و