217باشد)، لكن از جمع به مِنىٰ قريب تر است، و به اين اسم ناميده شد بجهت آنكه همان جا ابرهه عاجز شده و باعث حسرت او و اصحابش گرديد. احوالات ابرهه را مفصّل و مختلف نوشته‌اند، و ملخّص آن چنانچه از بعضى اخبار و تواريخ مستفاد مى‌شود اين است :

در سبب آمدن ابرهه بجهت خراب نمودن خانۀ كعبه خلاف است؛ بعضى گفته‌اند كه در مقابل خانۀ كعبه در يمن معبدى ساخته بودند به امر پادشاه حبشه، و مردم را تكليف مى‌كرد كه بسوى آن خانه حجّ كنند و بر دور آن طواف نمايند. پس شخصى از قريش، شب در آن خانه مانده، لوازم ادب و احترام او را ملحوظ نداشت، همينكه صبح شد گريخت، به اين سبب پادشاه در خشم شد و سوگند ياد كرد كه كعبه را خراب كند.

و به روايت ديگر، جمعى از اهل مكّه براى تجارت به حبشه رفتند و داخل معبد ايشان شدند و آتش افروختند براى طعام خود، و [ آتش را] خاموش ¹ نكرده بار كردند، پس بادى وزيد [ و] آنچه در معبد ايشان بود سوخت، به روايتى صد هزار مرد جنگى با وزير خود، ابرهه، آن صباح بسوى مكّه فرستاد و امر كرد كه كعبه را خراب نموده سنگهاى او را به درياى جدّه اندازند و مردان ايشان را بكشند و اموال و فرزند آنها را غارت و اسير كنند، و احدى از ايشان را زنده نگذارند (و در پيش لشكر بجهت دعوا فيل مى‌آوردند)، بعض گفته كه يك فيل بزرگ بود كه آن را محمود مى‌گفتند، و بعضى هشت فيل و بعضى دوازده فيل [ و] بعضى چهارصد و بعضى ديگر هزار فيل گفته‌اند؛ و به هر بلده‌اى از بلاد عرب كه مى‌رسيدند پادشاه آن بلد به محاربه بيرون مى‌آمد، اوّل پادشاهى كه با وى قتال نمود يكى از ملوك حمير بود، ابرهه غالب آمده او را گرفت، خواست كه وى را بكشد، گفت مرا مكش كه در اين عزم كه كرده‌اى اعانت تو كنم. ابرهه او را نكشت و بند كرد، و قبيلۀ عك و اشعر با او متّفق شدند، و چون به قبايل خشعم رسيد، نفيل بن حبيب با جمعى از خشعميان به قتال او بيرون آمدند، ابرهه بر او نيز غالب شد و خواست كه او را بكشد، او نيز گفت من تو را يارى مى‌كنم. ابرهه او را نيز بند كرد و