1644 -تسميه شدن حجرالاسود با ركن حطيم، از موضوعات جاهليّت است كه عادت ايشان چنين بود وقتى كه با يكديگر تحالف 1 مىكردند و حطم مىكردند؛ يعنى مىانداختند نملين يا تازيانه يا قوسى بسوى حجرالاسود، و اين كار قبيح را علامتِ محكم كردن قسمهاى خود قرار داده بودند.
منقول است كه : سالى هشام بن عبدالملك در حجّ بود، و بجهت ازدحامِ 2 ناس، هر چند سعى نمود كه استلام حَجَر نمايد ممكن نشد. همينكه [ حضرت] سجّاد عليه السلام آمد، مخلوقات از حجَر دست برداشته به آن حضرت راه دادند تا اينكه استلام نمود، و نماند در نزد حجرالاسود كسى غير از آن حضرت (كه بجهت احترام، همه كنار شدند)، پس هشام اين را ديده به غضب آمد و گفت : كيست اين مرد كه اين قدر احترامش نمودند ؟ پس فرزدقِ شاعر از ميان مردم نزديك آمده، باب محبّت را با زبان خود گشوده گفت : هٰذَا الَّذي تَعْرِفُ الْبَطحٰاءُ وَطْأتَهُ
تبصرة : بعضى از علما فرمودهاند كه : سزاوار است تصوّر اينكه بدرستى كه بيتاللّٰه در مقابل عرش است در دنيا و آخرت، و بيت به منزلۀ مردى است كه رويش به مردم باشد، و روى بيت، آن طرفى است كه در كعبه است، و در، واقع شده ميان حجرالاسود و ركن شامى؛ پس زمانى كه انسان از طرف در رو به بيت كند، مقام ابراهيم و ركن شامى بر يمين او واقع شود، و حجرالاسود و ركن يمانى در يسار او. پس زمانى كه فرض شود بيت، انسانِ مواجه، اين نسبت برعكس مىشود، پس يمينِ او، يسار ما، و يسارِ او، يمين