324مراعات بشوند.
برخى از حجاج ما از صبح، با همسر خود مى‌روند در بازارها مى‌گردند خودشان را خسته مى‌كنند و وقتى به مسجد الحرام مى‌آيند به جاى دعا و ناله و ندبه، از خريد و فروش بازار سخن مى‌گويند، البته اين حرفها زياد گفته شده ولى تذكر آنها، خالى از فايده نيست، زيرا بيت اللّٰه الحرام، مرقد مطهّر حضرت عبدالعظيم نيست كه رفتن، هميسشه برايمان ميسر باشد.
آيا شما مى‌دانيد كه تا آخر عمر باز هم حضور در مكه نصيبتان خواهد شد؟ از پيامبر صلى الله عليه و آله است كه مى‌فرمايد:
«خداوند غروب روز عرفه، ملكى براى هر يك از حجاج مى‌فرستد و مى‌گويد: خداوند بخشيد تمام گناهان تو را و توبه تو را پذيرفت، مگر آنان كه حق الناس به گردنشان است. بعد عده‌اى اشك مى‌ريزندو مى‌گويند «يا رسول اللّٰه» آيا ما بخشوده نشديم؟» و رسول اكرم صلى الله عليه و آله شب تا صبح در مزدلفه گريه مى‌كند و با خدا حرف مى‌زند و درخواست مى‌كند و فردا به بلال مى‌فرمايد:
«بلال به مردم بگو ساكت باشيد مى‌خواهم صحبت كنم» و مى‌فرمايند:
«من با خدا راز و نياز كردم و خواستم و خداوند عهد كرد كسانى را هم كه حق الناس به گردنشان هست، با راضى كردن آنهايى كه به گردن اينها حق دارند ببخشد» شما ببينيد كجاست كه انسان بتواند بخشوده شود جز در عرفات و در مشعر؟ كجاست كه ناله آدم بتواند با همه پرده‌هاى غيب نفوذ پيدا كند جز در كنار بيت خدا و حرم پيغمبر و ائمه بقيع عليهم السلام ؟ بايد به اين امر توجه كنيم؟