298مصرفى آنها، از كيفيت مرغوب و استاندارد جهانى برخوردار نيست و در حقيقت كالاهاى قابل رقابت در سطح بين‌المللى به شمار نمى‌آيد. افزون بر اين، فروشندگان در مكّه و مدينه، اجناس ساخته شده در اين كشورها را به عنوان كالاهاى ساخت ژاپن و اروپا معرفى مى‌كردند. بسيارى از كالاهاى بسته‌بندى شده و به اصطلاح (آكبند)، يا معيوب و ناقص بود يا آنگونه كه ادعا مى‌شد، ساخت ژاپن و اروپا نبود. كالاهاى مرغوب نيز بسيار گران بود. بازرگانان، تجار و فروشندگان كالاها در ايران كه براى انجام مناسك حج آمده بودند متفق القول بودند كه كالاهاى موجود در بازارهاى مكه و مدينه را مى‌توان در ايران ارزانتر، آسانتر و مطمئن‌تر از عربستان تهيه كرد. به عنوان مثال چرخ گوشت، ساعت، چرخ خياطى، سرويش چينى، راديوضبط، ده تا پانزده درصد گرانتر از ايران بود. لوازم التحرير نسبت به ايران فوق العاده گران بود؛ براى مثال يك خودكار ساخت هند به قيمت 200 تومان فروخته مى‌شد در حالى كه خودكار مشابه آن با كيفيت مرغوب و ساخت اروپا در ايران 50 تا 60 تومان به فروش مى‌رسد.
بيتشر مديران كاروانها و كسانى كه به دفعات به مدينه و مكه مشرف شده بودند اظهار مى‌كردند كه قيمتها به نسبت سالهاى گذشته بسيار گرانتر شده است. چنين به نظر مى‌رسد كه وقوع جنگ خليج فارس، تورم و گرانى در عربستان، ركود اقتصادى و يا علل و عوامل ديگر، موجب افزايش ناگهانى قيمتها شده بود. بهاى اجناس و كالاهاى تجارى طى دو سال گذشته بين 20 تا 70 درصد افزايش داشته است. در اينجا به برخى از علل و عوامل اين گرانى اشاره مى‌كنيم:
الف - در پى تسهيلات براى واردات بعضى كالاها به ايران از سوى دولت، و اعلام بعضى از بنادر خليج فارس به عنوان بنادر آزاد، تجار و مسافران ايرانى