178دوره تقسيم مىكنيم:
1 - از زمان وفات رسول خدا تا بيعت با على عليه السلام .
2 - از زمان خلافت على تا انقضاى خلافت اسلامى.
3 - سقوت خلافت و آغاز سيطره استعمار.
موضوع دعوا بر سر خلافت تنها در دوره اول بوده و در دورههاى دوم و سوم شيعه و سنى در برابر مظالم خلفا ايستادگى كردند تا جايى كه بعضى از پيشوايان اهل تسنن هم زندانى و يا تنبيه شدند. در دوره دوم آثار فراوانى در زمينه اين اختلافها نمىيابيم. در دوره سوم با گسترش سيطره استعمار، افرادى چون جمال الدين اسدآبادى، اقبال لاهورى، شيخ عبده، ابوالاعلى مودودى، شيخ شلتوت، آية اللّٰه بروجردى و ديگران در زمينه تقريب بين مذاهب تلاش كردند تا سرانجام رهبر انقلاب اسلامى به تأسيس مجمع التقريب اقدام نمودند.
12) نقوى، ساجد على/ نقشههاى استعمار در ايجاد تفرقه در شبه قارّه هند بحث من علمى نيست و بيشتر حول مسائل پاكستان است. فتنه و آوب در مسائل مذهبى در پاكستان به اوج رسيده است. قبلاً در شبه قاره هند همه در كنار هم به سلامت زندگى مىكردند؛ حتى بعضى از هندوها در مراسم عزادارى سيد الشهداء شركت داشتند. اما پس از پيروزى انقلاب اسلامى، استعمار به اختلافات دامن مىزند و از باب «تفرقه بينداز و حكومت كن» مسلمانان را به جان يكديگر مىاندازد. با توجه به علاقه جمهورى اسلامى و نياز شديد به وحدت پيشنهاد مىكند:
به مشتركات بيشتر توجه شود، به عقايد يكديگر احترام گزارده شود،