72
نتيجهگيرى
1 . از اين بيان نتيجه مىگيريم كه سوگوارى، گريه و اشك ريختن در فراق عزيزان، رحمتى الهى است و حاكى از كمال انسانى است كه در مقابل سنگدلى كه از هيچ چيز اثر نمىپذيرد و به هيچ كسى رحم نمىكند قرار دارد.
2 . راه پيمايى و عزادارى و نوحه سرايى دسته جمعى براى احياى مكتب، امرى مطلوب است و نه تنها مورد نهى نيست بلكه مورد ستايش است.
3. نوحه سرايىها و راهپيمايىهاى شيعه در تاسوعا و عاشورا و در مناسبتهاى ديگر، جنبۀ سياسى دارد و هدف اين است كه بنى اميه را محكوم كنند و همۀ كسانى را كه لب فرو بسته و مؤيد آنها بودهاند از خود طرد كنند تا مظلوميت اهل بيت و ستمگرى اموىها، زنده نگاه دارند.
4. مخالفان عزادارى از آن مىترسند كه مظلوميت اهل بيت و ستمگرى اموىها بار ديگر مطرح گردد و به دنبال مستمسكهايى هستند كه شيعه را از اين كار باز دارند. در اين راستا رواياتى را مطرح مىكنند كه ما نيز منكر آنها نيستيم، ولى هدف آنان سرپوش نهادن بر اعمال بنىاميه و منزوى ساختن خاندان رسالت است.
اگر در اين عزادارىها، كارى بر خلاف دستور الهى صورت گيرد، هيچ عالمى آن را تجويز نمىكند و حساب مكتب را بايد از كار برخى از افراطىها جدا كرد.