341
پرسش 154
از عجايب شيعه اين است كه اگر مسألهاى داراى دو قول باشد كه گويندۀ يكى معلوم و قول ديگر نامعلوم است، به آن قول كه گويندهاش نامعلوم است عمل مىكند، چه دليلى بر آن دارند؟
پاسخ
اوّلاً: سؤال كننده در اثر بى اطلاعى از معارف شيعه، نتوانسته است سؤال خود را درست مطرح كند. هرگز چنين نبوده كه اگر در مسألهاى دو قول باشد، به قول ناشناخته عمل كنند نه به قول شناخته شده. چنن مسألهاى در فقه شيعه مطرح نيست.
آنچه واقعيت دارد اين است كه اگر علماى شيعه در مسألهاى اتفاق كنند، اين اتفاق كشف از قول معصوم مىكند، ولى برخى گفتهاند كه اگر فردى با اجماع مخالفت كند اگر شناخته شده باشد ضررى به اجماع نمىزند و اگر آن عالم ناشناخته باشد، به اجماع ضرر مىزند، يعنى از حجيت مىاندازد؛ زيرا احتمال دارد كه آن فرد ناشناخته، امام معصوم بوده كه به صورت ناشناخته اجماع را نقض كرده است. اين نظرى است از برخى علماى شيعه.
البته برخى ديگر از علماى شيعه، به نام شيخ حر عاملى با آن مخالفت كرده و آن را صحيح ندانسته، در حقيقت گوينده و انتقاد كننده، هر دو شيعه هستند. اختلاف ميان دو عالم چندان مهم نيست. شما كتاب «الفقه على المذاهب الاربعه» را مطالعه كنيد، سراسر آن كتاب اختلاف ميان علماى چهار مذهب است.