47بالاتر از هر صاحب علمى عالمى ديگر است و در مثل اين موارد نبايد حكم به بطلان كرد بلكه بايد توقف نمود تا براى ديگرى ظاهر شود آن چه براى او ظاهر نشده و اين حديث از اين قبيل است. حديثى است مشهور و صحيح داراى طرق متعدد و هر طريق آن به طور جداگانه كمتر از مرتبۀ حسن نيست و مجموع طرق آن مىتواند انسان را به قطع به صحتش بر طريق بسيارى از اهل حديث برساند و اما اين كه اين حديث مخالف حديثى است كه در صحيحين آمده قبول نداريم زيرا بين اين دو معارضه وجود ندارد». 1
12 - تكذيب حديث «مدينۀ علم»
ابنتيميه: «حديث (من شهر علم هستم و على دروازۀ آن است) ضعيفتر و سستتر و در زمرۀ احاديث جعلى است. گر چه ترمذى آن را روايت كرده ولى ابنجوزى آن را ذكر و بيان نموده تمام طرقش جعلى است و دروغ بودن آن از خود متن نيز شناخته مىشود». 2
پاسخ: حافظ سيوطى دربارۀ اين حديث مىگويد:
«حديث على را ترمذى و حاكم و حديث ابنعباس را حاكم و طبرانى و حديث جابر را حاكم نقل نمودهاند ... در نتيجه اين حديث به تمام طرقش منتهى به درجۀ حسن مىشود كه قابل احتجاج به آن است و لذا ضعيف نيست چه