245
موافقت كرد چون او را كتك مىزدند و اذيت مىكردند ولى قلبش برخلاف زبانش بود، قلبش ابا داشت از آنچه به زبان جارى مىكرد.
ابن كثير پس از آن سبب نزول آيه را بيان كرده و گفته است:
اين آيه دربارۀ عمار ياسر نازل شد و آن چنين بود كه مشركان عمار را اذيت و شكنجه مىكردند كه از رسول اللّٰه صلى الله عليه و آله و سلم بيزارى جويد و به او كافر شود و سرانجام اظهار برائت و كفر نمود و پس از آن نزد رسول اللّٰه صلى الله عليه و آله و سلم آمد و داستان را بازگو كرد و عذرخواهى نمود، در اين هنگام آيۀ
(إِلاّٰ مَنْ أُكْرِهَ وَ قَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمٰانِ)
نازل شد.
و روايت ديگرى نقل كرده كه:
عمار ياسر رسول اللّٰه صلى الله عليه و آله و سلم را هم سبّ نمود و رسول اللّٰه صلى الله عليه و آله و سلم به او فرمود: اگر مشركان باز اذيتت كردند تو باز مرا سبّ كن «
فقال ان عٰادُوا فعد
». 1
در اين مورد كه عمار مورد عذاب قرار گرفته و باز ترس اذيت از ناحيۀ مشركان وجود دارد، رسول اللّٰه صلى الله عليه و آله و سلم به او فرمود:
بر خلاف عقيدهات عمل كن و آنها را به اشتباه انداز تا