92سحقاً لمن بدَّل بعدى». 1
- آنان از من هستند. پس گفته مىشود تو نمىدانى كه آنان بعد از تو چه كردند! پس من مىگويم دور باد از رحمت خدا آن كه پس از من (احكام را) دگرگون ساخت.
از اين جمله كه «من آنها را مىشناسم و آنان مرا مىشناسند» و جملۀ ديگر كه فرمود: «پس از من، دگرگون ساخت» معلوم مىگردد كه مراد از آنان، اصحاب آن حضرت هستند كه مدّتى با ايشان همراه بودند (اين حديث را بخارى و مسلم نيز، روايت نمودهاند).
2 - بخارى و مسلم از پيامبر روايت كردهاند كه فرمود:
«يرد علىَّ يوم القيامة رهطٌ من اصحابى - أو قال من أمّتى - فيحلؤون عن الحوض فأقول يا ربّ أصحابى فيقول انّه لاعلم لك بما أحدثوا بعدك انّهم ارتدّوا على أدبارهم القهقرى». 2
- در روز رستاخيز، گروهى از اصحاب من - يا فرمود از امّتم - بر من وارد مىشوند پس از حوض (كوثر) دور مىگردند، (از ورود و نزديك شدن آنان به حوض كوثر جلوگيرى مىشود) پس من مىگويم: «خدايا! اينها اصحاب من هستند»، خدا مىفرمايد: تو به آنچه آنان پس از تو انجام دادند، آگاه نيستى، آنان به همان حالت سابق (دوران جاهليت) بازگشتند.
نتيجه