141
- به جانم سوگند، پس از من، سرگردانى شما، چند برابر خواهد شد.
و در جاى ديگر مىفرمايد:
«وَ لعمرى لإنْ لم تنزع عن غيّك و شقاقك لتعرفنّهم عن قليلٍ يطلبونك». 1
- به جانم قسم، اگر از گمراهى و شقاوت خود دست بر ندارى، آنان را خواهى شناخت كه تو را مىجويند. 2
روشن است كه در برابر اينهمه روايت و نص، هيچ اجتهاد و استحسانى نمىتواند عرض اندام نمايد و هيچ دليل ديگرى نمىتواند رفتار خدا در قرآن مجيد و شيوۀ پيامبر گرامى و سيرۀ ياران نزديك آن حضرت - مانند امير مؤمنان - را تخطئه نمايد و آنان را به شرك و دوگانهپرستى متّهم سازد.
نتيجه:
از مجموع دلايل ياد شده، به روشنى معلوم مىگردد كه مشروعيّت سوگند به غير خدا از ديدگاه كتاب خدا و سنّت پيامبر و سيرۀ مؤمنان، يك اصل مسلّم است و با توحيد و يكتاپرستى منافاتى ندارد.
بنابراين، اگر ظاهر روايتى با آنچه با دلايل قطعى به ثبوت رسيد مخالف باشد، بايد بگونهاى توجيه و تأويل گردد كه با اين اصل مسلّم قرآن و روايى، سازگار باشد.
گاهى به يك روايت مبهم اشاره مىشود كه نصّ آن را ذكر نموده و پاسخ آن را بيان مىداريم: