110
تقيه به حكم عقل واجب است
يكى از تعاليم قرآن اين است كه، در مواردى كه جان و عِرض و مال يك فرد مسلمان در اثر اظهار عقيده به خطر خواهد افتاد مىتواند عقيدۀ خود را كتمان كند. در اصطلاح شرعى به اين امر «تقيه» گفته مىشود. جواز تقيه، نه تنها مدرك شرعى دارد، بلكه عقل و خرد نيز بر درستى و لزوم آن در شرايط خاص گواهى مىدهد. چه، از يك طرف حفظ جان و مال و آبرو لازم است، و از طرف ديگر عمل بر وفق عقيده يك وظيفۀ دينى است. امّا در مواردى كه اظهار عقيده جان و مال و آبروى شخص را به خطر مىافكند و اين دو وظيفه عملاً با هم تزاحم و اصطكاك مىيابند، طبعاً حكم خرد آن است كه انسان وظيفه و تكليف مهمتر را بر ديگرى مقدم بدارد. در حقيقت، تقيه سلاح ضعفا در مقابل اشخاص قدرتمند و بى رحم است، و پيداست كه اگر تهديدى در كار نباشد، انسان نه عقيدۀ خويش را كتمان مىكند و نه برخلاف