262
[عرش:
از نامهاى مكۀ معظمه مىباشد. 1]
عرش:
(به ضمّ اول و سكون دوم كه بعضا به ضمّ آن نيز روايت شده)،جمع«عريش» است،به معناى سايبانى كه از شاخههاى بدون برگ درخت خرما درست مىكنند و روى آن را با گياه«يز»مىپوشانند.
گفته شده:عرش نامى است براى خود مكه و ظاهرا به اين علت عرش ناميده شده كه در آن،از اين نوع سايبانها و كپرها زياد بوده است.در حديث است كه عمر همين كه چشمش به عرش مكه؛يعنى خانهها و آلونكهاى نيازمندان و تهيدستان مكه مىافتاد تلبيه را قطع مىكرد.
عرصه:
(به فتح اول و سكون دوم)،در لغت به معناى هر فضاى وسيعى است كه در آن بنايى نباشد؛و يا به قولى،به معناى صحن و حياط خانه است.عرصههاى مشهور عبارتند از دو عرصۀ عقيق در مدينه.دانشگاه اسلامى،قصر فرماندار مدينه،چاه رومه يا چاه عثمان در اين دو عرصه واقع شدهاند.در حديث آمده است:«اگر نبود كثرت حشرات و خزندگان در عرصه،اين محل جاى خوبى براى سكونت بود».در حديث بخارى آمده است:پيامبر هرگاه بر قومى پيروز مىشد سه شب را در عرصه مىگذراند.مقصود از عرصه در اينجا صحن و حياط خانه است نه نام جايى خاص.
عرض:
(به كسر اول و سكون دوم)،به هر وادى و رودبارى كه در آن آب و درخت و دهكدهها باشد،«عرض» مىگويند.و اعراض مدينه:دهكدههايى است كه در وادىهاى مدينه هستند،يا جاهايى كه كشتزار و نخلستان دارند.
بكرى مىگويد:مردم مدينه به اين گونه جاها«عرض»مىگويند و مردم يمن «مخلاف»و عراقىها«طسوج».
عرفات:
ياقوت مىگويد:عرفات مفردى است كه شكل جمع دارد.عرفه و عرفات،هر دو،نام يك مكان هستند و آن مشعر اقصى از مشاعر حج واقع در راه ميان مكه و طائف در بيست و سه كيلومترى شرق مكه است.عرفات صحراى وسيعى است كه از شرق و