180كه به آن«درب الغائر»مىگويند و از ذو الحليفه نزديك مدينه شروع مىشود و در عقيق از در الفرع مىگذرد و حمراء الاسد را در سمت راست خود و كوه عير را در سمت چپش مىگذارد و سپس به چاه ماشى(همان قلهى)مىرسد و آنگاه به سمت راست مىپيچد و وارد وادى ريم مىشود و سرانجام به ريع الغائر(ركوبه)منتهى مىگردد.
راهنماى پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله در اين گردنه، عبد اللّه ذو البجادين بوده است.
رمّ:
(به ضمّ اول و تشديد ميم)،چاهى قديمى است كه در دورۀ جاهليت،در نواحى مكه بوده و امروزه اثرى از آن نيست.
رماده:
سمهودى يكى از مساجد پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله را به آنجا نسبت داده و گفته است:از جملۀ مساجد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مسجد رماده است.وى به نقل از اسدى مىگويد:دو ميل پايينتر از ابواء، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مسجدى تأسيس كرد كه به آن مسجد رماده مىگويند.
رمع:
(به كسر اول و فتح دوم)،جايى است در يمن.بعضى هم گفتهاند كوهى است در يمن.بنا به قول ديگرى:همان دهكدۀ ابو موسى اشعرى است در سرزمين اشعريان،كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله ابو موسى اشعرى را به ولايت آن گماشت؛بنابراين قول،رمع در جنوب عربستان سعودى قرار دارد.
رمله:
واحد«رمل»است.ياقوت مىنويسد:
شهر بزرگى در فلسطين و رملۀ قصبه و مركز آن بوده است.اين شهر اكنون(در زمان ياقوت)خراب شده و كسى كه آن را خراب كرد،صلاح الدين ايوبى بود.او پس از آنكه در سال 587 ه.ق.رمله را از دست صليبيان آزاد كرد و براى آنكه دوباره به چنگ فرنگىها نيفتد،آن را ويران نمود.من به ياقوت مىگويم:بعد از تو،اين شهر دوباره ساخته شد و به صورت يكى از شهرهاى بزرگ فلسطين درآمد و آباد از جمعيت گرديد، اما بار ديگر در سال 1947 م.كه نيروهاى دشمن از هر سو آن را در ميان گرفتند، ويران گرديد و مردم آن كسى را نيافتند كه فرياد استغاثۀ«وا معتصماه»را پاسخ گويد.
در تفسير آيۀ شريفۀ: ...وَ آوَيْنٰاهُمٰا إِلىٰ رَبْوَةٍ ذٰاتِ قَرٰارٍ وَ