258
الفرق بين الشك والوسواس
س: فرق بين كثير الشك و وسواسى چيست؟
السيد السيستاني: وسواسى كسى است كه شكش غير عقلايى است ولى كثير الشك شكش عقلايى است ولى زيادتر از معمول حالت شك به او دست مىدهد. 1السيد الشبيري: كثرت شك در اثر عدم اجتماع حواس است و وسوسه تضييقى است كه در اثر يقين نكردن يا دير يقين كردن پيدا مىشود. الخاتم.
آقا زاده سيد محمد: آقا قائل به احتياط است.
* * *
الشيخ البهجت: منشأ در آنها فرق دارد. 2الشيخ التبريزي قدس سره: وسواسى كسى است كه شك او خارج از متعارف است و نوعاً در عمل شك مىكند، اما كثير الشك كسى است كه به حد وسواس نرسيده و كسى كه به طور عادت در هر سه نماز متوالى شك كند، كثير الشك است. 3الشيخ الصافي: كثير الشك كسى است كه در نظر عرف زياد شك مىكند ولى به حد سواس نرسيده و مخصوصاً كه فرمودهاند اگر در سه نماز يا در يك نماز سه مرتبه شك كند كثير الشك است و حال آنكه چنين شخصى وسواسى محسوب نمىشود. 4الشيخ الفاضل: كثير الشك في الطواف لا يعتني بشكه كما في الصلاة و المرجع فيه هو الصدق العرفي. 5الشيخ المكارم: كثير الشك بودن يك امر عرفى است يعنى مردم بگويند او بسيار شك مىكند. 6