61كنند. و اگر بدون عذر و مانع تأخير انداخته، قيمت سال اول را كه او باعث فوت حج در آن سال شده ضامن است، و اگر به نحو مطلق اجير شده باشد بر ذمه اجير است كه بعد از رفع مانع، به هر قيمت كه باشد حج را بجا آورد، و حق مطالبه بيش از مال الاجاره از ورثه ندارد و اگر نيابت مشروط به انجام آن در سال اوّل بوده مستأجر مىتواند اجاره را فسخ نمايد و مىتواند انجام آن را در سالهاى بعد مطالبه كند.
160 س
-شخصى را جهت اعمال حج اجير مىكنند، مقدارى از مقدمات را انجام مىدهد، بعداً از طريق دوائر دولتى ممنوع السفر مىشود، و بجاى او ديگرى را مىفرستند، آيا اين شخص در ازاء آن مقدار از مقدمات كه انجام داده استحقاق اجرتى دارد يا نه؟ و آيا حق دارند ديگرى را بفرستند يا نه؟
ج
-در فرض سؤال كه اجير ممنوع السفر شده، اجير كنندگان حق دارند كه شخص ديگرى را اجير كنند، و راجع به استحقاق اجرت، اگر او را براى خصوص اعمال حج در همان سال كه ممنوع السفر شده اجير كردهاند استحقاق اجرت ندارد، مگر اينكه مقدمات را به امر مستأجر بجا آورده باشد، كه چون عمل مسلم محترم است، اجرة المثل عمل خود را استحقاق دارد، و اگر او را اجير كردهاند براى حج و مقدمات، مال الاجاره تقسيط مىشود، و به مقدارى كه مقابل مقدمات واقع شده حق دارد.
161 س
-شخصى براى انجام حَجّةالاسلام اجير شده، و تا سوريه رفته، و موفق به انجام عمل نشده، و به كشور خود مراجعت كرده، آيا مىتواند بابت مخارجى كه در اين سفر نموده وجهى از منوب عنه مطالبه كند يا نه؟
ج
-اگر عدم توفيق بواسطه مانع عامى بوده و اجرت در مقابل رفتن و برگشتن و عمل حج معين شده باشد، استحقاق اجير از اجرة المسمى به مقدار