213
ج
-مانعى ندارد.
696 س
-شخصى در اثر ناتوانى نتوانسته رمى جمره كند، رفيقى داشته او را نايب گرفته، به عوض او هر سه جمره را زده، لكن اگر شب مىرفت براى او ممكن بود كه جمره را رمى كند، فعلاً ملتفت مسئله شده، كه حضرتعالى در مناسك فرمودهايد: «اگر زن عاجز باشد مىتواند كسى را اجيز بگيرد كه به عوض او سنگ بزند، ولى اگر شب ممكن شود مىتواند برود سنگ بزند، نمىدانيم اين حكم حتمى است و يا اختيارى، چون نفرمودهايد كه بايد برود، فرمودهايد مىتواند برود و سنگ بزند، لذا مسئله را واضحتر بفرماييد.
ج
-در فرض سؤال، چنانچه رمى در شب براى خودش ممكن باشد بايد خودش در شب رمى كند، و اگر ممكن نيست نايب بگيرد، كه در روز از طرف او رمى كند، و اگر به وطن برگشته احتياطاً اگر بتواند خودش به منىٰ برود، و قضاى آن را روز بجا آورد، و اگر متمكّن نيست نايب بگيرد كه روز از طرف او رمى كند، و در هر صورت بايد رمى در ايام تشريق باشد.
697 س
-در سال گذشته عدهاى زن و مرد به مكّه مشرف شديم، يك نفر از اهل علم فرمودند زنها را براى رمى جمرات با خود نبريد، چون بر اثر تراكم جمعيت براى آنها مشكل است، و شما از طرف آنها نيابتاً رمى نماييد، و ما هم اين عمل را انجام داديم، ولى اطمينان نداريم اسقاط تكليف از آنها شده، و حج صحيح باشد، نظر مبارك را مرقوم فرماييد تا براى ما اطمينان حاصل شود.
ج
-در فرض مذكور، حج صحيح است ولى مجرد ازدحام، در صورتى كه موجب عدم تمكن نشود، مجوز ترك رمى و نايب گرفتن نيست، و فعلاً بر آنها لازم است در صورت تمكن خودشان به مكّه بروند، و رمى را در وقت آن انجام دهند، و در صورت عدم تمكّن نايب بگيرند.