127مىدانند، و در اين صورت حج صحيح و چيزى بر او نيست، و اگر غسل مستحبى بجا نياورده نيز حج صحيح است، ولى واجب است طواف عمره تمتّع و طواف حج را با نماز آنها قضا كند، هر چند بعد از ماه ذيحجه باشد، و احتياطاً سعى را بعد از هر يك از اين دو طواف بجا آورد، و اگر نمىتواند نايب بگيرد، و بايد از مباشرت با زن اجتناب كند، تا طواف نساء را خودش و اگر نمىتواند نايبش بجا آورد.
388 س
-شخصى بين الاحرامين جُنب شده، و فراموش كرده كه غسل كند و همه اعمال حج را با حالت جنابت انجام داده، اكنون با توجه به اينكه جز طواف و نماز آن، بقيّه اعمال حج مشروط به طهارت نيست، و اينكه ترك طواف در صورتى مبطل است كه از روى عمد و جهل باشد نه صورت نسيان، و ضمناً مىفرمايند غير متمكّن از طهورين، در حكم غير متمكّن از طواف است، آيا نمىشود ناسى شرط را در حكم ناسى اصل دانست؟ و همان طورى كه نسيان اصل طواف به موجب روايات صحيح معتبر قابل تدارك و جبران است، نسيان شرط را در حكم نسيان اصل، بدانيم؟ چه دليلى بر بطلان حج چنين آدمى است با آنكه به مقتضاى نفى حرج و حديث رفع، معذور است؟
ج
-در فرض سؤال بعيد نيست كه نسيان شرططهارتملحق به نسيان اصل طواف باشد، و على هذا حج صحيح است، و بايد طواف حج و نماز آن و طواف نساء و نماز آن را با طهارت انجام دهد، و احتياطاً سعى را نيز اعاده نمايد، و اگر از مكّه برگشته و به وطن آمده، در صورت تمكن خودش، والا نايب بگيرد تا طوافين وسعى را بجا آورد، هر چند در غير موقع حج باشد، و چون در اين مسئله به فتواى صحّت از علماء اعلام برخورد نكردهام، بلكه اطلاق كلماتشان، ظهور در بطلان دارد، احتياط مستحب آن است كه سال ديگر خودش، و اگر خودش متمكّن نيست نايب بگيرد تا حج