61
(142)
اگر ميّتى كه از جهت مالى قطعاً مستطيع بوده است اما در حال حياتش نمىدانسته است كه شرايط ديگر براى او فراهم بوده است يا نه، آيا واجب است كه از طرف او حج بجا آورند؟
[جواب]
باسمه تعالى: آرى، بنا بر احتياط، بر كبار ورثۀ او واجب است كه از سهم خود از ارث براى او نائب بگيرند، واللّٰه العالم.
(143)
براى كسى كه بخاطر پيرى و يا بيمارى و مانند آنها جايز است كه براى حجة الاسلام خود، نائب بگيرد، آيا ترجيح داده مىشود كه خودش حج را با تحمّل سختى و مشقّت بجا بياورد و در مواردى كه توان انجام آن را ندارد نائب بگيرد، يا ترجيح داده مىشود كه براى همۀ اعمال نائب بگيرد؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر بر او نائب گرفتن واجب شده است، در صورتى كه بخواهد با سختى و مشقّت خودش حج را بجا آورد، بعيد نيست مجزى باشد، واللّٰه العالم.
(144)
اگر شخص مكلف به علت بدست آوردن مالى كه براى تحقق استطاعت كافى بوده است، مستطيع شود. اما به علت مانع شرعى مانند فراهم نشدن گذرنامه نتواند به حج برود، در صورتى كه فرض شود كه آن مال با همين مقدار، براى استطاعت در سالهاى ديگر كافى نباشد و ديگر چيزى ندارد كه استطاعت خود را كامل كند، در اين صورت، آيا حج، حتى اگر به سختى و زحمت هم باشد، بر او واجب مىگردد يا خير؟ و آيا