46گردد، واللّٰه العالم.
(110)
سالها پيش همسرم پولى را براى ثبت نام من به يكى از كاروانها پرداخت كرده است و در حال حاضر نام من براى رفتن به حج در آمده است، اما همسرم مرده است و من نمىدانم آن پولى كه قبلاً براى ثبت نام من پرداخت كرده است خمسش را داده است يا نه؟ در حال حاضر وظيفۀ من چيست؟
[جواب]
باسمه تعالى: در فرض مذكور، پرداخت خمس بر شما واجب نمىباشد، واللّٰه العالم.
(111)
اگر زنى بر خود نترسد و بتواند به تنهائى به سفر حج برود، آيا شرط است كه محرمى را نيز به همراه خود ببرد، و در صورتى كه بترسد و نتواند آرامش و امنيت خود را حفظ كند، در اين صورت آيا حج از او ساقط مىشود يا خير؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر زن در سفر حج بر خودش نترسد همراه نمودن محرم شرط نمىباشد. اما اگر بر خودش بترسد بر او واجب است كه محرمى را با خود همراه كند، هر چند كه مجبور باشد مزد و اجرت او را نيز پرداخت نمايد و اگر نتواند مزد و اجرت او را پرداخت نمايد يا به همراه بردن محرم براى او فراهم نگردد حج بر او واجب نيست، واللّٰه العالم.
(112)
من دخترى هستم كه پيش از فرا رسيدن بلوغم به همراه مادرم به حج رفتم و برادرم همۀ اعمالى را كه خودم هم مىتوانستم انجام بدهم به