43خودش را با آن ادا مىنمايد، وجوب حج و تحقّق استطاعت، خالى از وجه نيست.
آيا بر افرادى كه بدهى دارند حجْ واجب مىشود؟
1 افرادى كه هزينۀ حج را دارند و بدهى نيز دارند، بر دو گونهاند:
83 الف اين كه اگر آن مبلغ را در حج صرف نمايند، قدرت بر پرداخت بدهى را نيز دارند كه (با تحقّق ديگر شرايط) حجْ واجب است.
84 ب اين كه اگر آن مبلغ را صرف در حج كنند، قدرت بر پرداخت بدهى نخواهند داشت كه در اين صورت اگر وقت پرداخت بدهى رسيده باشد و طلبكار راضى نيست بدهى در ذمۀ بدهكار باقى باشد، بايد بدهى پرداخت شود و حج واجب نيست؛ و اگر وقتِ پرداخت نرسيده يا طلبكار راضى است كه دين باقى باشد چنانچه اطمينان دارند كه بعداً در وقت مطالبه يا فرا رسيدن وقت پرداخت بدهى، مىتوانند دين را ادا كنند، واجب است با تحقق ساير شرايط به حج بروند و گر نه حج واجب نيست.
افرادى كه بدهى شرعى مانند خمس و زكات دارند
85 1 بدهى شرعى مانند خمس و زكات حكم آن مانند ساير بدهىها است، كه در مسأله قبل بيان شد، و فرقى نمىكند خمس و زكات در عين مال باشد، يا در ذمّه و عهدۀ شخص، ثابت شده باشد.
86 2 كسى كه حج بر او واجب شده و خمس و زكات يا حقوق واجب ديگر بدهكار است، لازم است آنها را پرداخت نمايد و تا پرداخت ننموده جايز نيست به حج برود.