451عثمانى در طول مرزهاى اين دولت با صفويان و ايجاد اغتشاش در بين زائران مكه در مراسم حج سخن به ميان آمده است.
3. مسير بغداد
از سمت بغداد دو راه براى حج بود؛ يكى راه جبل از كوفه با گذرى از بيابان طولانى ميان سوريه و عراق به مكه و ديگرى از طريق موصل و حلب در حاشيه فرات شمالى و سپس مسير به سمت غرب مىرفت و به حلب و شام رسيده، از آنجا همراه محمل شام به مدينه مىرسيد.
حاجيانى كه از ايران مىآمدند، همگى سفر حج خود را با زيارت نجف و كربلا همزمان انجام مىدادند.
خاتون آبادى، تعداد مسافرانى را كه از راه عتبات به حج رفته بودند، ذكر مىكند:
در سال 1115 ه. ميرزا محمد حكيم باشى، ميرزا محمد وزير تقى و جمعى اكثر از اعاظم به زيارت عتبات عاليات رفتند و پسرهاى، اعتمادالدوله سه نفر و ميرزا حسن صاحب رقم زوار و حجاج قريب به ده هزار نفر رفتند. ميرزا ابوالحسن مستوفى الممالك نيز در اين سال رفت. در اين سال فاضل مدقق، صاحب فطرت عاليه شيخ محمد جعفر كمره، شيخ الاسلام اصفهان سفر نمود. با اتفاق محمود آقا رفتند. در كرمانشاه بيمار شد و در امام موسى چاق شد و باز در آنجا نكس كرده به كربلا رفت و از آنجا متوجه نجف اشرف شد و در دو فرسخى نجف اشرف به رحمت خدا رفت.
باتوجه به نزديكى جغرافيايى، زائران زيادى از ايرانىها به عتبات در عراق مىرفتند. طبعا تعداد حجاج ايرانى به نسبت زائران نجف و كربلا اندك بود.
براى همين در اسناد عثمانى هم بسيار بيشتر از زائران اين دو شهر در مقايسه با حجاج سخن به ميان آمده است. كسانى كه به حج مىرفتند طبعا عتبات را هم زيارت