285
نقش ايرانيان در حرمين شريفين
محمد جواد طبسى
ميقات حج، ش 11
ايرانيان در دورانهاى مختلف، نقشهاى كليدى و مختلفى در مكه مكرمه و مدينه منوره داشتهاند؛ از امارت و حكمرانى بر شهر مكه گرفته تا كرسى تدريس، خطابه و تعليم اطفال در مسجد الحرام. نوشتار حاضر به نقش ايرانيان در حرمين شريفين پرداخته و به صورت اختصار به مشاغل و نقشهايى كه ايرانيان در مكه مكرمه عهدهدار آن بودهاند، اشاره كرده است. يكى از مهمترين مشاغل ايرانيان در مكه، ولايت و امارت مكه مكرمه بوده است. نويسنده از باب نمونه به نام چند نفر از واليان ايرانى اشاره كرده است؛ از جمله حسن بن سهل، هيثم بن معاويه عتكى خراسانى و محمد طغج. مشاغل و نقشهاى ديگرى كه ايرانيان در مكه مكه بر عهده داشتند و در اين مقاله به آنها اشاره شده است عبارتند از: رياست علمى و مذهبى مكه مكرمه، قضاوت در حرمين شريفين، حديث و روايت در مكه مكرمه، مقام «استادى قراءت» در مكه مكرمه، امامت در مسجدالحرام، تدريس در مكه و مسجدالحرام، اذان در مسجدالحرام، و خدمت در حرمين شريفين. در بخش خدمت به حرمين، به خدمات اجتماعى از قبيل تعمير مسجدالحرام و حجر اسماعيل، تعويض ناودان