525كه ميان عبيدالله بن حر و مهلّب بن ابىصفره (از فرماندهان نظامى مصعب بن زبير) در سال 68ه .ق، در تكريت رخ داد، فرمانده جناح راست لشكر ابنحر بوده و به تعبير ابن اعثم: «كان فارساً بطلاً لا يصطلي له بنارٍ».
عمرو بن جندب، در همين جنگ كشته شد و اصحاب ابن حر، شبانه، وى را به همراه ديگر كشتههايشان در اين جنگ، نزديك رود فرات، مقابل شهر تكريت، دفن كردند. 1 بنابراين قبر موجود در زيارتگاه اربعين تكريت، قابل انطباق با قبر عمرو بن جندب ازدى است و افسانه شهادت چهل تن در فتح تكريت، احتمالاً داستان تحريف يافته واقعه نبرد ميان ابن حر و مهلّب بن ابىصفره است.
زيارتگاه اربعين، افزونبر اهميت زيارتى آن براى مردم تكريت، امروزه مهمترين بناى معمارى اسلامى در اين شهر، به شمار مىآيد. درباره تاريخچه و كاربرى واقعى آن، شواهد قطعى وجود ندارد. اما برخى پژوهشگران با بررسى نماى بنا و مقايسه آن با بناهاى ديگر، كاربرى آن را مدرسه علوم دينى، تشخيص دادهاند. 2 برخى نيز با توجه به شواهد معمارى و تزيينات بنا، قدمت آن را از اواخر قرن پنجم هجرى، تعيين كردهاند. 3 در صورت پذيرفتن اين دو نظريه، بايد اين بنا را قديمىترين نمونه مدارس دوره اسلامى بدانيم كه ساختمان آن، تا به امروز باقى مانده و در گذر حوادث زمان، از بين نرفته است. 4
ساختمان زيارتگاه، از سنگ و گچ و بخشهايى از آن، با خشت و گچ ساخته شده است. نماى بنا، مربعى به طول 47 متر است كه وسط آن، صحن مستطيلى به ابعاد 36/5 * 30/5 متر قرار دارد. در ضلع جنوبى بنا، شبستان يا نمازخانه مدرسه واقع است و در غرب آن، يك اتاق وجود دارد كه از سمت شمال به اتاق ديگرى، متصل است. هريك از اين دو