256كرد و در آنجا، به تدريس و تأليف پرداخت. پس از وفات پدرش، به كربلا بازگشت و مدتى نيز در كاظمين اقامت نمود. 1
(تصوير شماره 178)
به دنبال تعرض روسيه به مردم و خاك ايران كه به دوره دوم جنگهاى ايران و روس منجر شد، عباس ميرزا، فرزند فتحعلىشاه قاجار، سيد محمد طباطبايى را از وضعيت آگاه كرد و از وى يارى خواست. او نيز به جهاد عليه روسيه، فتوا داد كه بعد از آن، به لقب «مجاهد»، شهرت يافت. سپس همراه جمعى از علما و طلاب، به تهران رفت و علما را به پايتخت دعوت كرد و با حضور علما در تهران، جنبش عظيمى، ميان مردم براى جهاد با روسيه پديد آمد.
سپس آيتالله مجاهد و تعداد ديگرى از علما، به تبريز مهاجرت كردند. دوره دوم جنگهاى ايران و روس كه با پشتيبانى و حمايت علما آغاز شد، به علت بىكفايتى شاه قاجار و برخى اشتباهات در سپاه ايران، به شكست نيروهاى ايران منجر شد. در اين ميان سيد محمد مجاهد در تبريز دچار سوء هاضمه شد و در مسير بازگشت به تهران، در سيزدهم جمادىالثانى 1242ه .ق، در قزوين از دنيا رفت. جنازهاش را به زادگاهش كربلا منتقل كردند و در بينالحرمين به خاك سپردند. 2 از تأليفات وى، مىتوان به مفاتيح الاصول، المناهل فى فقه آل الرسول، الوسائل الى النجاة و اصلاح العمل، اشاره كرد. 3
مقبره وى، در حاشيه شمالى بينالحرمين واقع است و شامل اتاق هشتضلعى كوچكى است كه بالاى آن، گنبد بسيار كوچكى با پوشش كاشىكارى وجود دارد. نماى بيرونى مقبره، داراى پوششى از سنگ مرمر است و بالاى ديوارهاى آن، گرداگرد مقبره، كتيبههايى حاوى قصيدهاى به زبان عربى در مدح سيد مجاهد، به چشم مىخورد.
بسيارى از نوادگان سيد محمد مجاهد، از علما و فقهاى شيعه بودند كه برخى از آنان