184[در اين‌صورت اخبارى كه موضوع آنها كوفه و حرم امير مؤمنان(ع) بود، بدون معارض باقى مى‌ماند] و آن هم ضعيف و نادر است و صلاحيت معارضه با اخبار دال بر تمام را ندارد. در هر حال، اخبار كوفه كه معارضى ندارد، چرا بايد از تحت اخبار دال بر اتمام خارج گردد؟». ¹

به عبارت بهتر، مرحوم صدوق با اين جمع، تنها مسئله نماز مسافر در دو حرم الهى و نبوى را حل كرده است.

ب) تخيير حكمى: اين جمع (تخيير همراه با افضليت اتمام) كه برخى از قائلين به قول مشهور، آن را مطرح مى‌كنند؛ به اين شرح است:

معنا و تفسير اول از تخيير حكمى

روايات تخيير، بر اين مطلب تصريح كرده‌اند كه مسافر بين انتخاب قصر يا اتمام در اماكن چهارگانه مختار است، و به اصطلاح اين دسته از روايات، نص در تخييرند؛ در حالى كه روايات اتمام، در وجوب تعيينى تمام خواندن نماز ظهور دارند. بنابراين با توجه به اينكه روايات تخيير از روايات اتمام اظهر است، از وجوب تعيينى آن دست برمى‌داريم و بر وجوب تخييرى با استحباب تمام خواندن، حمل مى‌كنيم؛ به عبارت ديگر تمام خواندن مسافر در اين اماكن، عمل به يكى از افراد وجوب تخييرى خواهد بود، كه البته افضل آن نيز هست. شواهدى از ميان رواياتِ تخيير بر اين حمل وجود دارد كه در آن تصريح مى‌كنند: تمام خواندن در اين اماكن، به نحو تعيينى واجب نيست؛ همچون روايت على بن يقطين، ² روايت ابن مختار ³ و عمران. ⁴

از سوى ديگر، روايات تقصير بر شكسته خواندن نماز، مادامى‌كه قصد اقامت نكرده باشد، ظهور دارند كه اين روايات نيز با توجه به اظهريت روايات تخيير در جواز شكسته خواندن نماز در اين اماكن، بر نفى وجوب تعيينى اتمام (نفى حتميت تمام خواندن)، مگر در جايى كه قصد اقامت شده باشد، حمل مى‌گردد.